Wet en regelgeving

Hoe zit het met wetgeving op het gebied van verpakkingen en disposables?

De vraag lijkt simpel. Het gaat over wet- en regelgeving. Dan verwacht je misschien ook een simpel, helder, zwart-wit antwoord. Helaas is dat niet het geval. Er zijn regels, maar er zijn ook richtlijnen. De regels zijn verplicht. De richtlijnen zijn streng, maar (nog) niet verplicht. Volg je het nog? Een ding is zeker. We gaan in de toekomst naar gesloten kringlopen van (hernieuwbare) grondstoffen.
 

Wetgeving

Verordeningen zijn wettelijk verplicht. Met name voor verpakkingen die in contact komen met voedsel zijn er diverse verordeningen van toepassing. In Nederland vallen verpakkingen en verpakkingsmaterialen onder de Warenwet. Enkele belangrijke verordeningen die op korte termijn ingaan, zijn wetten rondom BPA, EPS en Single Use Plastics.

BPA en EPS
Bisfenol A (BPA) is een chemische stof die door de industrie wordt geproduceerd. Het wordt gebruikt om verschillende soorten kunststof te maken. Ook wordt BPA gebruikt als speciale inkt in thermisch papier, bijvoorbeeld kassabonnen. Het gebruik van Bisfenol A (BPA) in verpakkingsmaterialen voor voedsel wordt door de Europese wetgeving gereguleerd. In babyflessen, drinkbekers en verpakkingen van voedsel bestemd voor baby’s en peuters tot 3 jaar is het gebruik van BPA verboden. In december 2016 heeft de Europese Commissie besloten het gebruik van BPA in thermisch papier in de EU te beperken. Als thermische pin – of kassarollen langer dan 5 seconden vast gehouden worden kan BPA ons lichaam binnen komen via de huid. Dit verbod wordt van kracht in 2020, wat fabrikanten, importeurs en gebruikers van thermisch papier de tijd geeft om het gebruik ervan af te bouwen en een alternatief te vinden. Vanaf 1 januari 2020 is het dus verboden om BPA in kassabonnen te gebruiken. Ook Oxo-degradeerbare kunststoffen en EPS (piepschuim) worden in 2020 toegevoegd aan de lijst van verboden kunststoffen.

Verbod op single use plastics
Op 29 oktober 2018 heeft het Europees Parlement ingestemd met een verbod op plastic voor eenmalig gebruik. Dit verbod gaat in op 1 januari 2021 en geldt voor de gehele EU. Onder single use plastics worden o.a. de volgende artikelen verstaan: bestek, bekers, borden, rietjes, roerstokjes, wattenstaafjes, filters van sigaretten, drankverpakkingen, lichtgewicht (draag)tasjes en ballonnenstokjes. Het gebruik van vergelijkbare producten waar nog geen alternatief voor is, moet op een ‘ambitieuze en duurzame’ manier verminderd worden. Ook deze reductie is wettelijk vastgesteld, namelijk op 25%.

Producenten verantwoordelijkheid
De verantwoordelijkheid van producenten wordt wettelijk vastgelegd. Voor verpakkingsafval geldt dat gemiddeld 65% in 2025 en 70% in 2030 gerecycled moet worden. Producenten moeten minimaal 80% van de kosten dragen om dit te realiseren. Een richtlijn hierbij is dat het verstandig om voor verpakkingsproducenten om verpakkingen zó te ontwerpen dat ze beter kunnen worden gesorteerd en gerecycled, bijvoorbeeld door in nieuwe verpakkingen zo veel mogelijk mono-materialen te gebruiken en design voor recycling toe te passen.

Richtlijnen
Eind 2015 publiceerde de Europese Commissie ‘Closing the Loop’, het actieplan voor de circulaire economie. Dat plan is het uitgangspunt voor vele wet- en regelgeving. Op basis van dit plan heeft Nederland het ‘Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019 - 2023’ gepubliceerd. Er zijn vijf belangrijke transitie agenda's gedefinieerd:

1. Biomassa en voedsel

2. Kunststoffen

3. Maakindustrie

4. Bouw

5. Consumptiegoederen

De komende jaren worden er op deze vlakken samenwerkingen gestart om echt circulair te ondernemen. Het doel is om gesloten kringlopen te maken en te kijken naar alternatieven die biobased zijn. Wat voor de ene sector afval is, kan voor een andere sector grondstof zijn. Wil je koploper zijn op dat gebied? Lees dan het Uitvoeringsprogramma Circulaire Economie 2019 - 2023 en sluit je aan bij relevante projecten. Kijk op www.circulaireeconomienederland.nl voor meer informatie. Richtlijnen zijn niet direct toepasbaar omdat ze eerst moeten worden omgezet in nationale wetgeving. Soms is het doel wel een verplichting, maar de weg er naar toe mag ieder lidstaat zelf wettelijk vastleggen.

Bioplastics
In principe gelden voor Bioplastic dezelfde wet- en regelgeving als voor alle andere grondstoffen, die gebruikt worden in verpakkingsmateriaal of disposables. Kunststof verpakkingsafval dat afkomstig is van huishoudens, is doorgaans te vuil en te divers van samenstelling om eenvoudig te kunnen recyclen. Het composteren van huishoudelijk verpakkingsafval kan als alternatieve hergebruikvorm (nuttige toepassing) helpen om de doelen te kunnen halen. In Nederland hebben we een goed systeem van GFT afval inzameling. "In Nederland bepaalt het GFT-besluit welk afval als GFT-afval mag worden bestempeld om te worden verwerkt tot compost. Deze wet bevat als bijlage een lijst met producten die, hoewel strikt genomen geen groente-, fruit- of tuinafval zijn, toch via de GFT-container ingezameld mogen worden. Voorbeelden zijn theezakjes, koffiefilters, en kattenbakvulling met Milieukeur. Door de vereniging van afvalverwerkers worden vanaf 2005 echter ook voedselverpakkingen voorzien van het kiemplantlogo geaccepteerd. Dit zijn verpakkingen die zijn gecertificeerd volgens de Europese norm voor composteerbaarheid van verpakkingsafval EN 13432. Het Ministerie van VROM, verantwoordelijk voor het Nederlandse afvalbeleid, overweegt thans hoe dit systeem in wetgeving moet worden opgenomen. " (bron Bioplastics, Christiaan Bolck).

Wat wil jij bereiken?
Bij Moonen Packaging zijn we vooral geïnteresseerd in de redenen waarom we naar een circulaire economie moeten gaan. Daarbij past bijvoorbeeld bewustwording rondom Earth Overshoot Day. Vanaf die dag vragen we meer van de aarde, dan wat de aarde ons dat jaar kan (terug)geven. In 1981 was die dag op 14 december. In 2018 was dat al op 1 augustus. We gaan dit jaar dus ergens in juli uitkomen …

Wij willen een trendbreuk teweegbrengen. We willen minder vragen van de aarde. We streven ernaar om alleen grondstoffen te gebruiken die de aarde in één jaar tijd kan vervangen: zoals suikerriet, tarwe, rijst, bamboe, etcetera. Maar veel belangrijker nog is de vraag wat jij wil bereiken? Wacht je totdat er wetgeving is of zet je zelf de stap?

Bronnen

www.circulaireeconomienederland.nl

https://www.wur.nl/nl/nieuws/Wetenschappelijk-rapport-geeft-inzicht-in-f...

https://www.thuiswinkel.org/nieuws/3998/nieuwe-wet-en-regelgeving-bij-he...

https://echa.europa.eu/nl/hot-topics/bisphenol-a

https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/bpa-bisfenol-a-.aspx

https://www.kidv.nl/8600/nederland-circulair-in-in-het-kort.pdf

https://www.kidv.nl/8569/europese-wet-en-regelgeving-verpakkingen.html#i...

https://www.rijksoverheid.nl/onderwerpen/afval/verbod-op-gratis-plastic-...

https://www.nvwa.nl/onderwerpen/contactmaterialen-levensmiddelen/europes...

https://ondernemersplein.kvk.nl/eisen-aan-verpakkingen/

https://www.mvo.nl/gezondheid/wetgeving/verpakkingen

https://www.voedingscentrum.nl/encyclopedie/verpakkingsmaterialen.aspx